Słodziutk. Biografia cukru to pozycja autorstwa dwojga dziennikarzy Gazety Wyborczej (J. Watoła, D.Kortko). Książka wydana w 2018 roku przez Wydawnictwo Agora. Miękka czarna okładka ze skrzydełkami, ozdobiona złowrogą czaszką usypaną z cukru. W środku mapa „Podboje cukru”, kilkanaście zdjęć oraz ciekawa żółta „przekładka”.
Spis treści
Autorzy – Judyta Watoła i Dariusz Kortko
Judyta Watoła to dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej. Jest współautorką książek: „Czerwona księżniczka”, „Religa. Biografia najsłynniejszego polskiego kardiochirurga” oraz „Na szczycie stromej góry. Opowieści o transplantacjach”
Dariusz Kortko – dziennikarz i politolog. Współautor książek „Dobry zawód. Rozmowy z lekarzami”, „Na szczycie stromej góry. Opowieści o transplantacjach”, „Czerwona księżniczka”, „Religa. Biografia najsłynniejszego polskiego kardiochirurga” i „Kukuczka”.
Oboje w 2014 roku zostali nagrodzeni Grand Press w kategorii dziennikarstwo specjalistyczne.
Słodziutki – zastosowanie
Przez całe wieki radzono sobie bez cukru. Jednak w ciągu kilkuset ostatnich lat cukier stał się ogromnie popularny. Z drogiego, żeby nie powiedzieć luksusowego, produktu dostępnego dla nielicznych, stał się powszechnie dostępy i powszechnie nadużywany.
Wcale nie trzeba zjadać słodyczy i pić napojów gazowanych, by konsumować mnóstwo cukru. Jest on dodawany niemalże do wszystkiego. Cukier znajduje się w produktach oznaczonych jako zdrowe np. batonach muesli, sokach owocowych, mlecznych napojach, czy jogurtach niskotłuszczowych. Co zaskakujące, jest on też składnikiem potraw, które się nam z cukrem czy czymkolwiek słodkim w ogóle nie kojarzą dla przykładu zup, sosów, ketchupu.
Słodziutki -uzależnienie
Za całe wprowadzenie do tego zagadnienia nich posłuży umieszczony w książce cytat Johna Yudkina, brytyjskiego fizjologa i specjalisty żywienia:
„Gdyby tylko niewielki ułamek tego, co już wiadomo na temat skutków działania cukru, został ujawniony w odniesieniu do jakiegokolwiek innego materiału używanego jako dodatek do żywności, materiał ten zostałby natychmiast zakazany.”
Biografia cukru – ciekawostka
Dzięki lekturze dowiedziałam się zaskakujących rzeczy o buraku cukrowym oraz o polityce cenowej amerykańskich koncernów medycznych.
Burak cukrowy to roślina wyjątkowo głęboko zapuszczająca korzenie – do 2 metrów w głąb gleby. W ten sposób bardzo korzystnie działa na jej strukturę, a dodatkowo wyciąga z gleby związki azotu. Ponoć hektar buraków dostarcza do atmosfery dwa razy więcej tlenu niż hektar lasu!
Insulina na świecie produkowana jest przez ponad 40 firm farmaceutycznych, jednak na gigantycznym rynku amerykańskim tylko trzy wielkie koncerny sprzedają swoje leki. Są to: Eli Lilly, Novo Nordisk i Sanofi. Bardzo ciekawe jest to, jak kształtują ceny insulin i jak wykorzystują rosnący popyt zarabiając przy tym miliony dolarów.
Podejście językowe
Ogromnie podobał mi się rozdział analizujący słowo cukier z perspektywy językowej. Profesor J. Miodek twierdzi, że cukier jest słowem międzynarodowym i niewiele jest języków na świecie, z których nie można by odnaleźć wspólnego rdzenia (cukier, cukr, suiker, sykur, cukrus, sucre, sugar, sugaar. Słowo to w języku polskim pojawiło się około XV wieku, ale nie było często używane, jako że cukier był towarem luksusowym.
Rozważania profesora dotykają i literatury (Jan Kochanowski, Adam Mickiewicz) i słowotwórstwa (cukrować, cukrzeć). Poznajemy też szereg odmian cukru, m.in.: zwyczajny, burakowy, galaretowy, grzybowy, krochmalny, lukrecjowy, miodowy, mleczny, winogronowy, lodowaty, jęczmienny, owsiany i kandel-cukier.
Słodziutki – warto przeczytać!
Nie tego się spodziewałam po „Biografii cukru”, ale jestem pozytywnie zaskoczona. Pozycja zdecydowanie warta polecenia – czyta się ją znakomicie.
Słodziutki to po części historia cukru, trochę geografii i geopolityki, wreszcie trochę ekonomii. To książka o wielkich odkryciach geograficznych, o przyzwyczajeniach kulinarnych europejskich władców i o uprawach. Przede wszystkim to opowieść o substancji, która przebojem wdarła się na stoły ludzi na całym świecie. Ów biały proszek jest odpowiedzialny za szereg chorób z cukrzycą na czele. O cukrze wprost mówi się „biała śmierć”.
Słodziutki biografia cukru to bardzo ciekawa książka podnosząca naszą świadomość. Autorzy bezwzględnie rozprawiają się z cukrem, ostrzegają przed jego wpływem, unaoczniają nam nasze uzależnienie. Dzisiejszy świat jest niewolnikiem cukru z jednej strony przez aspekt ekonomiczny (uzależnienie części plantatorów i rolników od tych upraw), a z drugiej przez niebezpieczny dla człowieka nałóg, który może doprowadzić m. in. do insulinoodporności.
Tytuł: Słodziutki. Biografia cukru
Autorzy: Judyta Watoła i Dariusz Kortko
Wydawnictwo Agora, 2018
Zdjęcie w ilustracji tytułowej: Ewa Szejner. Źródło ilustracji w treści: unsplash.com
