Oszustwa w Internecie mają tak długą historie, jak sama Sieć. Być może do Ciebie też przed laty trafił e-mail od prawnika, który szukał jedynego spadkobiercy bajecznej fortuny angielskiego lorda lub nigeryjskiego księcia… Niesamowite, ale ten klasyczny przekręt ciągle funkcjonuje! W końcu wysyłka e-maili nic albo prawie nic nie kosztuje, a statystycznie jest szansa, że ktoś chwyci przynętę i uda się wyłudzić pieniądze.
Nowe technologie to nowy obszar działania przestępców i oszustów. Dlaczego padamy ich ofiarą? Odpowiedź jest złożona, lecz jeśli chcesz się ustrzec cyberprzestępców, poświęć chwilę na jej poznanie.
Spis treści
Dlaczego padamy ofiarą internetowych oszustów
Nasza naiwność i nadmierna ufność często prowadzą do sytuacji, w której stajemy się łatwym celem dla cyberprzestępców. Wiele osób nadal traktuje internet jako przestrzeń wolną od zagrożeń, co jest poważnym błędem.
Oszustwa w Sieci to działania mające na celu wprowadzenie w błąd innych osób, zazwyczaj w celu uzyskania poufnych informacji i w rezultacie korzyści materialnych. Te działania mogą przyjmować różne formy, od prostych kłamstw po złożone algorytmy.
Rodzaje oszustw internetowych
Oszustwa w internecie składają sie na długą listę. Oto najpopularniejsze:
- phishing, czyli wyłudzanie poufnych informacji,
- oszustwa związane z aukcjami online,
- cyberstalking. czyli nękanie i szantaż przez Internet
- oszustwa związane z kryptowalutami,
- fałszywe konkursy i loterie,
- oszustwa związane z fałszywymi pożyczkami,
- fałszywe oferty pracy.
- fałszywe strony internetowe…
Oszuści są kreatywni i dodają nowe pozycje do listy. Najlepszą metodą bronienia się przed oszustwami internetowymi jest zapobieganie. Poznaj najczęstsze metody oszustów i zwróć uwagę na “światełka alarmowe”
Jak działają cyberprzestępcy?
Podstawowy mechanizm oszustwa w internecie polega na wykorzystaniu naszej ufności i braku wiedzy na temat zagrożeń w sieci. Oszuści często posługują się socjotechniką i manipulacją, które polegają na manipulowaniu naszymi emocjami i wykorzystywaniu naszych słabości. Wywierają presję, byś nie miał czasu porządnie przemyśleć swoją decyzję.
Oszuści często wykorzystują nasz strach, chciwość, czy dobrą wolę, aby uzyskać wrażliwe dane.
Oszustwa mogą nas spotkać niemal wszędzie w sieci. Najczęściej jednak spotykamy je w e-mailach, na stronach internetowych i portalach społecznościowych.
Oszustwa przez e-mail
Oszustwa mailowe, zwane również phishingiem, polegają na podszywaniu się pod zaufane instytucje, takie jak banki czy usługi pocztowe, w celu wyłudzenia od nas poufnych informacji, takich jak hasła czy numery kart kredytowych.
Oszustwa na stronach internetowych
Fałszywe strony internetowe to kolejny sposób na oszustwo. Mogą one naśladować popularne serwisy, sklepy internetowe czy banki, aby wyłudzić od nas dane logowania lub poufne informacje.
Oszustwa na portalach społecznościowych
Portale społecznościowe, takie jak Facebook czy Instagram, są często wykorzystywane przez oszustów. Mogą oni tworzyć fałszywe profile, prowadzić fałszywe konkursy, czy nawet podszywać się pod naszych znajomych, aby wyłudzić od nas pieniądze lub poufne informacje.
Zachowaj czujność! Jak rozpoznać oszustwo w internecie?
Oszustwo w sieci można rozpoznać na wiele sposobów. Czerwone światełko alarmowe powinno nam się zapalić, gdy mamy do czynienia z nieznanymi adresami e-mail, podejrzanymi linkami, czy zbyt atrakcyjnymi ofertami.
Niektóre sygnały alarmowe mogą być oczywiste, takie jak wiadomości od nieznanych osób, czy prośby o przekazanie pieniędzy. Inne mogą być bardziej subtelne, jak na przykład błędy ortograficzne w e-mailu lub w tekście na stronie, czy dziwne formatowanie wiadomości.
Jak sprawdzić wiarygodność strony internetowej?
Sprawdzenie wiarygodności strony internetowej może być trudne, ale jest kilka wskazówek, które pomagają.
Zwróć uwagę na adres URL strony, czy jest on zgodny z tym, czego się spodziewasz. W przypadku stron zabezpieczonych protokołem HTTPS, zwróć uwagę na certyfikat bezpieczeństwa, czyli popularną “kłódeczkę”. Bezpieczny adres URL zawiera się w domenie głównej, w naszym przykładzie jest to domena mbank.pl. Jeśli nazwa domeny jest tylko podobna, na przykład mbank.p1.pl to jest to oszustwo.
Rozpoznawanie podejrzanych e-maili
Podejrzane e-maile mogą zawierać wiele sygnałów ostrzegawczych. Błędy ortograficzne, dziwne adresy e-mail, prośby o podanie poufnych informacji – to wszystko powinno wzbudzić naszą czujność. Sprawdź, z jakiego adresu e-mail została wysłana wiadomość. Pamiętaj o wskazówce powyżej – adres nadawcy powinien zawierać nazwę domeny głównej nadawcy. Banki, urzędy i duże firmy co do zasady nie korzystają z darmowych kont pocztowych na Gmailu i podobnych.
Zabezpiecz swoje dane osobowe
Nigdy nie udostępniaj swoich danych osobowych, takich jak numery kart kredytowych, hasła czy PESEL, osobom, którym nie ufasz. Nie podawaj takich danych przez e-mail lub na stronach, które nie są zabezpieczone protokołem HTTPS. Nie wysyłaj skanu dowodu osobistego w wiadomości e-mail ani w żaden inny sposób.
Nie publikuj w social mediach poufnych informacji osobistych.
źródło ilustracji: https://serwis.epuap.gov.pl/mlpz/login?ORIGIN=EU2_PROD_IAM
Zastrzeż swój numer PESEL – to szybka i bezpłatna usługa, dostępna w aplikacji mObywatel. Czytaj więcej…
Korzystaj z bezpiecznych połączeń z Internetem
Korzystanie z otwartych, niezabezpieczonych sieci Wi-Fi jest ryzykowne. Staraj się ich nie używać, szczególnie przy transakcjach finansowych. Jeśli nie masz innego wyjścia, to zabezpiecz połączenie używając protokołu VPN. Jest to usługa płatna, jednak niektórzy providerzy udostępniają testowy okres próbny.
Antywirusy i aktualizacja oprogramowania: dlaczego to ważne?
Ochrona przed złośliwym oprogramowaniem to podstawa bezpieczeństwa w Internecie. Programy antywirusowe nie są drogie, a jak wspomniałem powyżej najlepsza metodą ochrony przed oszustwami w Sieci jest prewencja.
Regularne aktualizowanie oprogramowania to jedna z najprostszych, ale i najważniejszych rzeczy, które możesz zrobić, aby zabezpieczyć się przed atakami w sieci. Hakerzy nieustannie szukają podatności i luk w zabezpieczeniach. Aktualizacje często zawierają łatki bezpieczeństwa, które likwidują podatności na potencjalny atak.
Jak reagować na oszustwa internetowe?
Jeśli jesteś ofiarą oszustwa internetowego, najważniejsze jest szybkie działanie. W zależności od rodzaju ataku, zmień swoje hasła, zablokuj karty kredytowe czy zgłoś sytuację odpowiednim instytucjom.
Gdy jesteś ofiarą oszustwa, nie panikuj, ale podejmij konkretne kroki. Skontaktuj się ze swoim bankiem, zgłoś sytuację na policję oraz poinformuj o incydencie administratorów stron czy serwisów, z których korzystasz.
Gdzie zgłosić oszustwa w internecie?
W Polsce zgłoszenie oszustwa można złożyć na policji lub w prokuraturze. Możesz również zgłosić oszustwo na specjalistycznych stronach, takich jak np. incydent.cert.pl.
Dobrze jest śledzić strony lub social media popularnych serwisów internetowych, poświęconych bezpieczeństwu w Sieci. Upowszechniają one szybko informacje o nowych metodach internetowych oszustów.
Podsumowanie
Oszustwa internetowe były, są i będą. Kluczem do bezpieczeństwa jest świadomość zagrożeń, a także stosowanie się do prostych zasad, które pomogą nam unikać zagrożeń. Bezpieczeństwo w Sieci jest jednym z waznych elementów dostępności cyfrowej.
Pamiętaj, że najlepszą obroną przed oszustwami jest prewencja. Zabezpiecz swoje dane, zwracaj uwagę na sygnały ostrzegawcze i regularnie aktualizuj oprogramowanie.
Lepiej dwa razy za dużo ostrożności, niż raz za mało.
- Dowiedz się więcej: bezpieczne płatności online
- Poznaj socjotechniczne sztuczki oszustów i nie daj się nabrać!
