Zapora w Solinie to imponująca konstrukcja hydrotechniczna, która od lat przyciąga turystów swoją monumentalnością i historią. Położona w sercu Bieszczad, stanowi nie tylko kluczowy element systemu energetycznego Polski, ale również jedno z najbardziej malowniczych miejsc w regionie.
Na skróty:
Historia i znaczenie zapory
Budowa zapory rozpoczęła się w 1960 roku, a jej uroczyste otwarcie miało miejsce 22 lipca 1968 roku. Konstrukcja mierzy 82 metry wysokości i 664 metry długości. To najwyższa zapora w Polsce. Jej głównym zadaniem jest piętrzenie wód Sanu na potrzeby elektrowni wodnej „Solina”. To elektrownia szczytowo-pompowa. Oznacza to, że w godzinach niskiego zapotrzebowania na energię woda jest pompowana z powrotem do zbiornika, by w szczycie zapotrzebowania móc ponownie generować prąd.
Aby utworzyć zbiornik soliński, trzeba było zatopić rozległą dolinę górnego Sanu i jego dopływów. W efekcie pod wodą znalazło się kilkanaście wsi – w tym m.in. Solina, Teleśnica Sanna, Stare Berezki, Łobozew, Chrewt, Zawóz, a także częściowo Wołkowyja i Polana. Z krajobrazu zniknęły cerkwie, cmentarze, domostwa i pola uprawne, a mieszkańców przesiedlono – niektórzy trafili do nowych domów nad brzegiem nowo powstałego jeziora, inni przenieśli się do zupełnie innych regionów Polski.
To, co dla urbanistów było planem modernizacji kraju, dla miejscowej ludności oznaczało stratę tożsamości i korzeni. W wielu przypadkach wysiedlenia przebiegały w atmosferze smutku i niezrozumienia. Mimo odszkodowań – często zbyt niskich – ludzie musieli zostawić swoje domy, niekiedy wielopokoleniowe gospodarstwa, i przenieść się w nieznane.
Z ciekawostek – w trakcie długotrwałych susz poziom wody w jeziorze czasem opada na tyle, że odsłania fragmenty dawnych fundamentów, piwnic i brukowanych dróg prowadzących donikąd. Dla niektórych to jedyna fizyczna pamiątka po świecie, którego już nie ma.
Zwiedzanie wnętrza zapory
Dla turystów pragnących zgłębić tajniki funkcjonowania zapory, dostępne są wycieczki po jej wnętrzu. To atrakcja, jak żadna inna i zdecydowanie polecam, bo doświadczenie jest absolutnie wyjątkowe. Korytarze techniczne wewnątrz konstrukcji rozciągają się na długości dwóch kilometrów, a część z nich jest udostępniona do zwiedzania. Poczujesz potęgę budowli, która powstrzymuje napór 500 milionów metrów sześciennych wody. Pamiętaj, że wewnątrz panuje stała temperatura około 7-8°C oraz wysoka wilgotność, dlatego koniecznie zabierz ciepłe ubranie, nawet w środku lata.
Godziny zwiedzania
Zwiedzanie wnętrza zapory odbywa się w wybrane dni tygodnia. W 2025 roku dostępne są następujące terminy:
- Poniedziałek, wtorek, środa, piątek, sobota: zwiedzanie odbywa się w godzinach 9:00–17:00.
Pamiętaj, że godziny zwiedzania mogą ulec zmianie, dlatego przed planowaną wizytą sprawdź aktualne informacje na oficjalnej stronie zapory.
Cennik biletów
Ceny biletów za zwiedzanie wnętrza zapory w 2025 roku przedstawiają się następująco:
- Bilet normalny: 47 zł (przy zakupie online), 43 zł (przy zakupie w kasie).
- Bilet ulgowy (młodzież szkolna do lat 18, studenci do lat 26, emeryci): 42 zł (online), 38 zł (w kasie).
- Bilet dla dzieci do lat 6: bezpłatny (online), 1 zł (w kasie).
Rezerwacja i kontakt
Ze względu na duże zainteresowanie oraz ograniczoną liczbę miejsc w grupach zwiedzających, zaleca się wcześniejszą rezerwację. Rezerwacji można dokonać poprzez kontakt telefoniczny pod numerem 13 492 12 75 lub komórkowym 605 442 511. Przed przyjazdem warto również zapoznać się z regulaminem zwiedzania dostępnym na stronie internetowej obiektu.
Atrakcje w okolicy
Poza zwiedzaniem samej zapory, w okolicy jest mnóstwo innych atrakcji:
- Jezioro Solińskie: znane jako „bieszczadzkie morze”, jest idealnym miejscem dla miłośników sportów wodnych, takich jak żeglarstwo czy kajakarstwo.
- Kolej Linowa PKL Solina: nowoczesna kolej gondolowa oferująca panoramiczne widoki na jezioro i okoliczne wzgórza. Warto jednak sprawdzić dostępność, gdyż w marcu 2025 roku kolej jest nieczynna z powodu przerwy technicznej.
- Szlaki turystyczne: Bieszczady słyną z malowniczych tras pieszych i rowerowych, prowadzących przez urokliwe zakątki regionu.
Praktyczne wskazówki
- Pogoda: warunki atmosferyczne w Bieszczadach mogą być zmienne, dlatego warto przygotować się na różne scenariusze, zabierając odpowiednią odzież.
- Noclegi: w okolicach Soliny znajduje się wiele pensjonatów, domków letniskowych oraz pól namiotowych. Ze względu na popularność regionu, zwłaszcza w sezonie letnim, warto zarezerwować nocleg z wyprzedzeniem.
- Gastronomia: lokalne restauracje oferują tradycyjne dania kuchni podkarpackiej. Warto spróbować regionalnych specjałów, takich jak proziaki bieszczadzkie.
Jeśli szukasz niestandardowych inspiracji turystycznych, sprawdź koniecznie inne nasze wpisy w kategorii Podróże.
