Przekleństwo homo sapiens. Dlaczego myślenie zabija

Autor książki Przekleństwo Homo Sapiens. Dlaczego myślenie zabija, Justin Gregg jest pracownikiem naukowym Dolphin Communication Project oraz adiunktem na uniwersytecie St. Francis Xavier w Kanadzie. Jest behawiorystą, bada bowiem zwierzęta (m.in. delfiny żyjące w wodach Japonii i Bahamów), a dokładnie ich zachowanie. Jest też niezłym pisarzem, potrafi w sposób prosty i zrozumiały przekazać specjalistyczną wiedzę,. Jednocześnie dowcipnie i w angażującym czytelnika stylu przeprowadza nas przez świat behawiorystyki.

Spis treści

O czym jest Przekleństwo Homo Sapiens?

Książka „Przekleństwo Homo Sapiens” Justina Gregga rzuca nowe światło na pojęcie ludzkiej inteligencji. Autor stawia tezę, że mimo naszej zdolności do myślenia, często działamy irracjonalnie, tworząc więcej problemów niż rozwiązań.

Gregg przywołuje Nietzschego, niemieckiego filozofa, którego myśli przewijają się przez całą książkę, aby podkreślić paradoksy naszego rozumu. W kontekście porównania ludzkiej głupoty do inteligencji zwierząt, narwal stanowi metaforę – jest symbolem prostoty myślenia, które może okazać się bardziej efektywne niż skomplikowane ludzkie rozumowanie.

Przekleństwo Homo Sapiens rozdział po rozdziale

Bez spojlerowania – streszczenie książki w żołnierskim skrócie:

1 . W tym rozdziale mamy historię o giełdzie, związkach przyczynowo – skutkowych i zapomnianym już mocno humoryzmie.

2. Tu jest mowa o kłamstwie, o wciskaniu kitu i stąd pochodzi ciekawy cytat:

„Powszechna opinia głosi, że człowiek wypowiada średnio jedno-dwa kłamstwa dziennie. Jest to jednak tylko przybliżona średnia dotycząca całej populacji. Sześć na dziesięć osób twierdzi, że w ogóle Nie kłamie (co prawdopodobnie jest kłamstwem), a większość kłamstw jest wypowiadana przez mała grupę patologicznych łgarzy, którzy kłamią średnio dziesięć razy dziennie”

3. W tym rozdziale znajdziemy rozważania o tym, że człowiek ma świadomość śmierci i jakie są minusy przewidywania oraz zadziwiającą historię o zrozpaczonej orce.

4. Pełny jest przemyśleń dotyczących moralności i tu też przeczytamy pouczającą historię o Hashizume, któremu zrobiono krzywdę odmówiwszy mu prawa do odebrania sobie życia.

5. Historia o brutalności pszczół wobec trutni oraz o świadomości ludzi i zwierząt.

6. O wdzięcznym tytule „Miopia prognostyczna: nasza krótkowzroczna dalekowzroczność” traktuje o miopii… i przedstawia arcyciekawą historię amerykańskich trawników.

7. Na scenie pojawiają się kury, szympansy i krokodyle oraz refleksje o ludzkiej wartości, hierarchii i wyjątkowości. Ddowiadujemy się, że nie jedyni na tej planecie potrafimy liczyć.

J. Gregg w przewrotny i żartobliwy sposób we wszystkich rozdziałach porównuje zwierzęta i ludzi i niekonieczne owe porównania są jednoznacznie korzystne dla gatunku ludzkiego. Mamy tu pokazane rozmaite poziomy bezmyślności człowieka i piękne przykłady wrażliwości i świadomości przedstawicieli świata zwierząt. Otrzymujemy historyjki zabawne i opowieści skłaniające do refleksji. Pisarzowi zależało, by trochę nami wstrząsnąć.

Autor stawia tezę, że ludzki sposób myślenia jest z pewnością kompleksowy, ale wcale nie najdoskonalszy. Podważa to co do tej pory myśleliśmy o ludzkiej wyjątkowości i przewadze nad braćmi mniejszymi.

Dlaczego „myślenie zabija”?

Czy naprawdę jesteśmy tak wyjątkowi, jak nam się wydaje? Przecież:

wyjątkowe umiejętności przypisywane ludziom okazują się nie wyjątkowe
ludzka inteligencja pomogła na przestrzeni wieków wymyślić sporo niemądrych idei (wynaleźliśmy homofobię i inne uprzedzenia)
sukces ewolucyjny nie pociąga za sobą zrównoważonego rozwoju wszystkich państw
wyjątkowość ludzi pociąga za sobą zniszczenia planety i ich samych