Pewnie wiesz, że hormony odgrywają fundamentalną rolę w sterowaniu Twoimi emocjami. To od poziomu serotoniny zależy, czy czujesz satysfakcję, czy stres i przygnębienie. Zanim zagłębimy się w fascynujący związek między hormonami a emocjami, poznajmy bohaterów tej historii…
Spis treści
Hormony i emocje
Hormony są produktem gruczołów dokrewnych, takich jak tarczyca, przysadka mózgowa, nadnercze, itp. i pełnią rolę przekaźników w organizmie. Emocje natomiast to subiektywne odczucia i reakcje emocjonalne na bodźce zewnętrzne i wewnętrzne.
To, jak się czujesz mocno zależy od emocji – zadowolenia, stresu, miłości, gniewu… Emocje wpływają na samopoczucie, a tym samym na Twoją psychikę i relacje z innymi ludźmi. Czy można regulować poziom hormonów tak, by nie męczył nas stres i chandra? A jeśli tak, to jak to osiągnąć? Poznaj najpierw głównych bohaterów tej opowieści.
Dopamina
Dopamina jest ściśle związana z poczuciem nagrody i przyjemności. Jej poziom wzrasta w odpowiedzi na pozytywne doświadczenia, co może powodować uczucia radości i satysfakcji.
Dopamina jest także związana z motywacją i nagrodą. Wyższy poziom dopaminy może zwiększać Twoją motywację do osiągania celów i nagradzać Cię za osiągnięte sukcesy.
Dopamina ma także ciemną stronę, bo można się od niej uzależnić. Poziom dopaminy wzrasta u hazardzistów, alkoholików, palaczy, narkomanów, zakupoholików i seksoholików. Im dalej w nałóg, tym więcej chcesz dopaminy. Im więcej dopaminy, tym bardziej się na nią uodparniasz i potrzebujesz więcej bodźca. Dlatego tak trudno uwolnić się od nałogu.
Wszystko wskazuje na to, że Gollum z „Władcy Pierścieni” był mocno uzależniony od dopaminy…
To nie jest Gollum z filmu. Tak wygląda postać inspirowana Gollumem, wygenerowana przez Chat GPT.
O dopaminie wspomina Jessie Inchauspé w książce Glukozowa Rewolucja – polecam!
Serotonina
Serotonina to inny ważny neuroprzekaźnik, który reguluje wiele procesów fizjologicznych, w tym nasz nastrój i sen. Serotonina jest często określana jako „hormon szczęścia”. Jej wysoki poziom sprawia, że czujesz się tak, że możesz przenosić góry.
Niski poziom serotoniny jest często związany z depresją.
To, czy depresja powoduje niski poziom serotoniny, czy też niski poziom serotoniny może być jednym z czynników predysponujących do rozwoju depresji, wciąż nie jest w pełni zrozumiane. Istnieje wiele czynników, które mogą wpływać na poziom serotoniny, takich jak genetyka, środowisko, styl życia i stres, które również mogą wpływać na ryzyko rozwoju depresji. Wiadomo natomiast bezspornie, że depresji nie ma przy wysokim poziomie serotoniny.
Oksytocyna
Oksytocyna jest zwana hormonem miłości i zaufania. Wyzwala silną potrzebę miłości i przywiązania, a także wzmacnia istniejące więzi. Oksytocyna jest wydzielana podczas intymnych interakcji społecznych, takich jak pieszczoty i kontakt fizyczny, co wzmacnia więzi między ludźmi i wzajemne zaufanie. Czy wiesz, że głaskanie psa lub kota też wyzwala oksytocynę? To jeden z ważnych argumentów za tym, aby trzymać zwierzaka w domu. Podpowiadamy, jaki pies jest najlepszy dla Silversurferów.
Co to są endorfiny?
Endorfiny to endogenne, czyli wydzielane przez organizm, morfiny. Dobrze brzmi? To Twoje naturalne środki przeciwbólowe i przeciwstresowe.
Powszechnie znany jest efekt wydzielania endorfin po treningu biegowym. Każdy sukces, wygrana, ukończenie zadania, powoduje wydzielanie endornin. I masz już wyjaśnienie, dlaczego gry komputerowe uzależniają – bo sukces w grze też wyzwala endorfiny!
Tak na marginesie, ten obraz też wygenerował Chat GPT
Hormon stresu, kortyzol – jak stres wpływa na układ hormonalny i emocje?
Stres nie jest niczym złym. Stres jest odpowiedzią organizmu na stan zagrożenia. Wtedy następuje zwiększona produkcja kortyzolu, który jest związany z reakcją walki lub ucieczki. Tak jesteśmy zaprogramowani.
Możesz wybrać między walką a ucieczką w przypadku zagrożenia fizycznego – a jak jest z traumą psychiczną? Od niej nie jest tak łatwo uciec. Jeśli nic z tym nie zrobisz, to chroniczny stres może prowadzić do zaburzeń emocjonalnych, takich jak depresja, lęk i przewlekłe zmęczenie.
Silversurfers starają się zarządzać stresem dla zachowania równowagi hormonalnej i emocjonalnej. Techniki relaksacyjne, jak medytacja, Tai Chi, aktywność fizyczna, czy choćby głaskanie psa potrafią obniżyć poziom stresu.
Hormony i nastroje
Każdy z nas jest inny. Czynniki genetyczne, środowiskowe i osobiste mają wpływ na indywidualne różnice w odpowiedzi hormonalnej na emocje.
Czy więc możemy świadomie kształtować odpowiedź hormonalną i lepiej zarządzać emocjami? Wszystko wskazuje, że tak!
Oto naturalne sposoby na zwiększenie poziomu hormonów szczęścia:
- regularna aktywność fizyczna,
- dobre odżywianie,
- odpowiednia ilość snu
Tak niewiele i tak wiele jednocześnie – to pomaga w zwiększeniu poziomu hormonów szczęścia.
To na początek. Znasz Supermana i innych superbohaterów? Przypomnij sobie, jak wygląda super-hero: wyprostowany, głowa uniesiona, klatka piersiowa do przodu, ręce na biodrach – kojarzysz? Stań w takiej postawie rano, z uśmiechem i pewnością siebie, na dobry początek dnia, na dwie minuty, a podniesiesz poziom testosteronu nawet o 20% Niewiarygodne? A jednak działa! Wypróbuj!
Wpływ hormonów na relacje międzyludzkie
Hormony, takie jak oksytocyna i dopamina, są ważne dla kształtowania więzi emocjonalnych w relacjach partnerskich. Niekiedy zmiany hormonalne mogą wpływać na naszą zdolność do komunikacji i radzenia sobie z konfliktami w relacjach międzyludzkich. Nie jest pewnie dla Ciebie tajemnicą, że Silversurfers są w okresie zmian hormonalnych. Dlatego podczas badań kontrolnych porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem.
Równowaga hormonalna odgrywa kluczową rolę w radzeniu sobie z wyzwaniami i stresem, które pojawiają się w różnych etapach życia. I tutaj warto wprowadzić nowy termin: inteligencja emocjonalna. Jest to zdolnoś do rozumienia, wyrażania i zarządzania własnymi emocjami oraz empatii w stosunku do innych. Hormony mają wpływ na to, jak się inteligencja emocjonalna objawia
Świadome kształtowanie naszej inteligencji emocjonalnej wpływa na naszą równowagę hormonalną i zdolność do lepszego radzenia sobie z emocjami. Także do skutecznego rozwiązywania konfliktów. A w konsekwencji do lepszego samopoczucia.
Hormony i emocje to sprzężenie zwrotne
Jeśli możemy mieć wpływ na hormony, które odpowiadają za nasze samopoczucie i w ten sposób wpływać na nasze emocje, to róbmy to! Odpowiednia aktywność fizyczna, dieta i techniki zarządzania stresem stresem, to właściwa droga, aby poprawić jakość naszego życia.
Jeśli chcesz zgłębiać temat, polecam artykuł „Biologiczne podstawy emocji„, opublikowany na portalu bibliotekanauki.pl
