Od 17 listopada 2023 każdy obywatel Polski może zastrzec numer PESEL. Dlaczego warto to zrobić i jak zastrzec PESEL? Odpowiadamy na te pytania:
Spis treści
Dlaczego warto zastrzec PESEL?
Jako Silversurfer aktywnie korzystasz z możliwości stwarzanych przez cyfryzację. Korzystasz z bankowości online, robisz zakupy w internecie, załatwiasz sprawy urzędowe. Pamiętaj, że cyfrowy świat to niestety też zagrożenia. Cyberprzestępcy stosują różne techniki, którymi usiłują wykraść Twoje dane. Po to, by podszyć się pod Ciebie i w Twoim imieniu dokonać najróżniejszych transakcji – na przykład wziąć na Twoje dane pożyczkę.
Powszechnie wiadomo, że trzeba chronić numer PESEL i jest to wrażliwa dana osobowa. Z drugiej strony numer PESEL bardzo łatwo jest uzyskać. Co więcej, niedawno jedna z rządowych instytucji (!) organizowała szkolenia z cyberbezpieczeństwa i jednym z warunków rejestracji było podanie numeru PESEL! To wygląda jak klasyczny phishing, ale nim nie było…
Zostawmy to. Prawda jest taka, że Twój numer PESEL wcale nie jest bezpieczny. Jak podaje serwis zaufanatrzeciastrona.pl, 27 listopada do Sieci trafiło 55 tysięcy wyników badań po zhakowaniu strony Laboratoriów ALAB. To tylko cześć danych, jakie opublikowali hakerzy, domagając się okupu. Udostępnione dane zawierają między innymi imoina i nazwiska, adresy i numery PESEL. Takie rzeczy się po prostu zdarzają i trzeba się przed tym zabezpieczyć.
Zastrzeżenie numeru PESEL jest prostym, ale skutecznym sposobem na zabezpieczenie Twojej tożsamości. Co prawda dopiero od 1 czerwca 2024 r. banki, firmy pożyczkowe, telekomunikacyjne i inne będą miały obowiązek zweryfikować, czy Twój PESEL jest zastrzeżony, jednak lepiej to zrobić za wcześnie, niż za późno.
Oznacza to, że konsekwencje prawne będą wyciągane dopiero wobec zdarzeń, które nastąpią nie wcześniej, niż 1 czerwca 2024 r.
Ważne: zastrzeżenie numeru PESEL nie utrudni załatwienia sprawy w urzędzie, rejestracji do lekarza czy wykupienia recepty.
Jak zastrzec numer PESEL?
Możesz to zrobić przez internet. wejdź na stronę:
https://serwis.epuap.gov.pl/mlpz/login?ORIGIN=EU2_PROD_IAM
Następnie zaloguj się przy pomocy profilu zaufanego lub aplikacji mObywatel. Nastąpi przekierowanie do Twojego profilu w aplikacji. Teraz kliknij przycisk “zastrzeż PESEL” i gotowe!
Jeśli w przyszłości będziesz brać kredyt lub robić zakupy na raty i będziesz chcieć cofnąć zastrzeżenie, to zrobisz to dokładnie w ten sam sposób.
Zarówno zastrzeżenie numeru Pesel i jego odblokowanie są bezpłatne i możesz to robić tak często, jak potrzebujesz.
Jak zastrzec swój PESEL w urzędzie
Jeśli nie korzystasz z aplikacji lub jeszcze nie masz profilu zaufanego, udaj się do urzędu gminy, wypełnij wniosek, wylegitymuj się dowodem osobistym, a urzędnik dokona zastrzeżenia w systemie informatycznym. Ta usługa także jest bezpłatna, jeśli nie liczyć czasu, jaki tracisz na wizytę w urzędzie.
Co oznacza numer PESEL
PESEL to 11-cyfrowy kod numeryczny unikalnie przypisany każdej osobie. Oto, co oznacza każda jego część:
- Pierwsze sześć cyfr ujawnia datę urodzenia osoby, w kolejności rok, miesiąc, dzień.
- Kolejne cztery cyfry to numer sekwencyjny, gdzie ostatnia cyfra wskazuje płeć – nieparzyste numery dla mężczyzn i parzyste dla kobiet.
- Jedenasta, to cyfra kontrolna, zapewniająca ważność numeru.
Osoby urodzone po 1999 roku mają w swoim numerze PESEL specjalne oznaczenie miesiąca, aby odróżnić je od dat urodzenia z XX wieku.
Komplet informacji o systemie PESEL znajdziesz na stronie internetowej MSWiA
Źródło ilustracji tytułowej i użytej w treści: mObywatel.gov.pl.
